[Tìm hiểu] Khoáng sản là gì, các loại khoáng sản hiện nay tại Việt Nam

Trải qua hàng triệu năm tích tụ bên dưới lòng đất, các mỏ khoáng sản dần hình thành. Chúng đã và đang là nguồn tài nguyên hữu ích đối với mỗi quốc gia. Nhưng nhiều người vẫn còn chưa nắm rõ được khoáng sản là gì? Trong bài viết này, hãy cùng Hoàng Liên đi tìm hiểu chi tiết về khoáng sản nhé!

Khái niệm khoáng sản là gì?

Chúng ta vẫn thường biết đến mỏ dầu, quặng sắt, mỏ than,… Vậy bạn đã bao giờ tự hỏi chúng từ đâu mà ra chưa? Để trả lời được câu hỏi này, hãy cùng tìm hiểu khoáng sản là gì.

khoáng sản là gì

Khái niệm khoáng sản là gì

Đây là những dạng vật chất quen thuộc có vai trò quan trọng trong đời sống con người. Khoáng sản ở đây có thể là dầu mỏ, than đá, dầu khí, vàng… Do giá trị của khoáng sản cũng như sự phức tạp trong quá trình khảo sát, thăm dò, khai thác mà hoạt động khai thác khoáng sản cần được quản lý bằng pháp luật.

Dưới góc nhìn của pháp luật thì khoáng sản là gì được quy định tại Luật Khoáng sản (thông qua ngày 17/11/2010). Trong đó, “khoáng sản là các khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tự nhiên ở thể rắn, thể lỏng, thể khí tồn tại trong lòng đất, trên mặt bao gồm cả khoáng vật, khoáng chất ở bãi thải của mỏ”.

Các loại khoáng sản có thể tập hợp gần nhau thuộc cùng một khu vực. Hoặc chúng cũng có thể tồn tại riêng lẻ. Tuy nhiên, thông thường khoáng sản thường tập hợp lại tạo thành quặng hoặc mỏ khoáng sản. Điều này giúp cho quá trình khai thác trở nên thuận tiện và dễ dàng hơn.

Các loại khoáng sản

Vàng – loại khoáng sản có giá trị kinh tế cao

Mỏ khoáng sản là gì?

Vậy khi nào gọi là mỏ khoáng sản? Đó là khi các khoáng sản tập trung tới mức độ có thể khai thác được. Ví dụ như mỏ dầu, mỏ than, mỏ đồng,… Các dấu hiệu của sự tích tụ khoáng sản có thể kể đến như:

  • Các khoáng vật cộng sinh của mỏ quặng (ví dụ khoáng vật cộng sinh của vàng là thạch anh, khoáng vật cộng sinh của Platin là quặng sắt có Crôm…)
  • Các mảnh vụn, đá cuội… tại các khe sông suối
  • Những chỗ lộ vỉa
  • Các nguồn khoáng vật và thảm thực vật…

Trong quá trình thăm dò, người ta có thể sử dụng một số phương pháp như đào giếng (đối với mỏ dầu) hoặc các mương, hào, rãnh, khoan cho tới khi bắt gặp thân quặng.

khi nào gọi là mỏ khoáng sản

Quang cảnh 1 mỏ khoáng sản tại Việt Nam

Vai trò của khoáng sản

Mặc dù khoáng sản không giữ vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển giống như nước, đất, không khí. Nhưng nguồn tài nguyên này lại góp phần rất lớn vào đảm bảo sự duy trì phát triển của xã hội. Vai trò của khoáng sản được khẳng định dưới các phương diện như:

Về mặt kinh tế

Đây là nguồn nguyên liệu chính cho nhiều ngành công nghiệp then chốt. Ví dụ như đá vôi để sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng; quặng sắt dùng để luyện kim, cơ khí,… Một số nhiên liệu như than đá, dầu mỏ vừa phục vụ nhu cầu hàng ngày của con người và cung cấp năng lượng cho các ngành kinh tế quan trọng.

Bản thân ngành khai thác khoáng sản cũng là ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng cao trong nền kinh tế. Việc xuất khẩu khoáng sản có thể đem lại nguồn thu lớn cho các quốc gia. Đặc biệt với những vùng lãnh thổ có điều kiện môi trường, khí hậu khắc nghiệt, nghèo nàn thì khoáng thác khoáng sản là nguồn thu chủ yếu.

khi nào gọi là mỏ khoáng sản

Khai thác dầu khí đem về nguồn lợi kinh tế cao

Về mặt chính trị

Nhờ có khoáng sản mà vị thế của nhiều quốc gia được khẳng định trong giao lưu quốc tế. Các mỏ khoáng sản giúp tăng sự độc lập, tự chủ của mỗi quốc gia. Thông thường, các quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản sẽ có ưu thế hơn hẳn trong các vấn đề chính trị, kinh tế trong khu vực.

Hơn nữa, quá trình khai thác khoáng sản còn ảnh hưởng rất lớn đến môi trường xung quanh. Do việc khai thác khoáng sản sẽ diễn ra trên quy mô rộng, kéo dài nên tầm ảnh hưởng đến môi trường là điều không thể tránh khỏi.

Các loại khoáng sản, Việt Nam có mấy loại khoáng sản?

Người ta phân loại khoáng sản theo tính chất và công dụng của chúng. Cụ thể, các loại khoáng sản là gì? Chúng được chia thành 4 loại là kim loại, phi kim, nhiên liệu và khoáng sản nước.

Than đá

Khai thác than đá tại vùng mỏ Quảng Ninh

Trong đó:

– Khoáng sản kim loại là những quặng sau quá trình chế luyện, người ta lấy ra được kim loại hoặc các hợp chất kim loại.

Các khoáng sản thuộc nhóm này đó là:

  • Sắt và hợp kim của nó (sắt, manga, crôm,…)
  • Kim loại cơ bản gồm có thiếc, đồng, chì, kẽm…
  • Kim loại nhẹ gồm nhôm, titan, magie…
  • Kim loại phóng xạ uran, thori, radi…
  • Kim loại hiếm
  • Đất hiếm

– Khoáng sản phi kim được khai thác để lấy ra đơn chất hoặc hợp chất không có kim loại. Nhóm khoáng sản này bao gồm:

Khai thác vàng

Quá trình khai thác vàng có thể tác động rất lớn đến môi trường tự nhiên

  • Nhóm khoáng sản chứa hóa chất, phân bón như lưu huỳnh, apatit, photphorit…
  • Nhóm khoáng sản làm nguyên liệu của gốm sứ, chịu lửa như đất sét, kaolin…
  • Nhóm nguyên liệu kiến trúc xây dựng như cát, đá vôi, đá hoa…

– Loại khoáng sản nhiên liệu được khai thác để làm chất đốt, sản xuất các loại hóa phẩm. Dược phẩm, các thành phần như sợi nhân tạo, vật liệu khuôn đúc,… cũng đều có nguyên liệu từ khoáng sản nhiên liệu. Loại khoáng sản này gồm các đá có nguồn gốc sinh vật như than bùn, than đá, dầu,…

– Khoáng sản nước là các loại nước được sử dụng cho sinh hoạt và công nghiệp. Chúng ta có thể thấy loại khoáng sản này như nước khoáng, bùn khoáng…

Tại Việt Nam, sự phân bố các mỏ khoáng sản là gì?

Việt Nam là một quốc gia giàu tài nguyên với đa dạng các loại khoáng sản. Nước ta có hầu hết các mỏ khoáng sản nằm rải rác trên dải đất chữ S. Đặc biệt, nước ta nổi tiếng với tiềm năng dầu khí, than đá với trữ lượng lớn và chất lượng tốt.

Quá trình thu than đá

Than đá – loại khoáng sản phổ biến tại Việt Nam

Cụ thể:

  • Dầu khí với trữ lượng phát hiện là 1.208 tỷ tấn
  • Than khoáng với trữ lượng khoảng 36.960 tỷ tấn (độ sâu 1700m) và ước tính khoảng 210 tỷ tấn (độ sâu 3500m)
  • Urani là nguyên liệu cho các nhà máy điện hạt nhân trong tương lai với trữ lượng khoảng 218.000 tấn U308.
  • Bên cạnh đó, chúng ta còn có nhiều loại kim loại như sắt, mangan, crom, titan, đồng, kẽm,… Một số tài nguyên có trữ lượng lớn như bauxit đạt 200 triệu tấn (Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn…). Quặng titan với trữ lượng 4.83 triệu tấn ở Thái Nguyên, Bình Định, Bình Thuận…
  • Nhiều khoáng sản công nghiệp như sét gốm sứ, cát thủy tinh, graphit, thạch anh tinh thể, apatit,… cũng được tìm kiếm trên lãnh thổ Việt Nam.

Làm sao để khai thác khoáng sản?

Hoạt động khai thác khoáng sản là gì? Đây là tập hợp các hoạt động như xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, sản xuất và các hoạt động khác có liên quan trực tiếp đến việc thu hồi được khoáng sản. Hoạt động khai thác khoáng sản được tiến hành sau khi có giấy phép khai thác của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp. Thời gian khai thác khoáng sản được tính từ khi bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ. Cho đến khi hoàn thành việc khai thác là đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường là hoàn thành.

Dò tìm khoáng sản dưới mặt đất

Sử dụng máy dò kim loại dưới lòng đất để phát hiện khoáng sản

Máy móc phục vụ trong quá trình thăm dò và tìm kiếm khoáng sản rất đa dạng và phức tạp. Trong đó, nhiều loại máy rà kim loại được sử dụng như là công cụ tìm kiếm sự xuất hiện của kim loại trong hầm mỏ. Đây là một công dụng đặc biệt của các loại thiết bị này. Nhờ hoạt động của sự biến thiên từ trừ trường xảy ra tại đầu dò của thiết bị. Mà các kim loại khác nhau có thể được tìm thấy và xác định vị trí một cách chính xác.

Bạn có thể sử dụng máy dò kim loại nào để tìm khoáng sản? Trong ngành khai thác khoáng sản, người ta chủ yếu sử dụng các loại máy dò kim loại dưới lòng đất. Máy dò kim loại tầm sâu cũng thường được sử dụng để cho độ chính xác cao hơn. Ngoài ra nếu muốn phát hiện, tìm kiếm khoáng sản vàng thì quý khách hàng, người dùng có thể sử dụng máy dò vàng chuyên dụng để mang lại hiệu quả tối đa nhất.

Khoáng sản đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế của các quốc gia. Hy vọng với những thông tin trên đây, chúng tôi đã giúp bạn hiểu khoáng sản là gì. Theo dõi hoanglien.vn để cập nhật những thông tin hữu ích hàng ngày nhé!